دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی جهرم گفت : این جاده تاریخی 400 ساله شناسایی و ثبت ملی شود.

به گزارش پايگاه خبري جهرم نيوز، در فاصله ی 6 کیلومتری از شهر جهرم بقایای جاده ای تاریخی دیده می شود که اهالی منطقه این جاده را به راه ادویه می نامند.

این راه کوهستانی یکی از جاده های مرتبط به جاده ابریشم بوده که در دل کوه ساخته شده است و جهرم را به لار متصل می کرده است.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی شهرستان جهرم در خصوص این جاده ی تاریخی که هنوز قسمتی از سنگ فرش های آن سالم مانده  به خبرنگار ما گفت:با توجه به سنگ فرش ها و دیوار سازی هایی که در جاده دیده می شود می توان به آسانی پی برد که این راه ارتباطی یک از مسیر های مهم دوره های مختلف تاریخی بوده است.

محمد سپهر اشاره به اینکه این جاده یکی از شاهکارهای مهندسی راهسازی است که به جاده ابریشم وصل می شده و به دلیل اینکه در زمان های دور از این مسیر ادویه و دیگر محصولات از هندوستان به منطقه فارس وارد می شده برخی نام این محل را راه ادویه یا جاده ادویه می نامند.

وی ادامه داد: حدود یک کیلومتر از این جاده سالم مانده است و بقایای آثاری تاریخی نیز در ادامه مسیر دیده می شود.

به گفته سپهر در بالای کوه و در مسیر این جاده بقایایی از یک آب انبار تاریخی دیده می شود و بنابر اظهار برخی از کارشناسان در دوره صفوی نیز پلی در این منطقه ساخته شده که متاسفانه هم اکنون اثری از این پل وجود ندارد.

وی معتقد است, قدمت این جاده به بیش از 400 سال می رسد.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی جهرم در ادامه افزود: طراحی و معماری این راه منحصر به فرد است.

وی با اشاره به اینکه جاده مذکور در کوه البرز که در جنوب شهر جهرم واقع است ساخته شده اظهار داشت: با توجه به صعب العبور بودن کوه این جاده با در نظر گرفتن نکات ایمنی و همچنین طراحی بسیار زیبا ساخته شده است.

وی در ادامه به اظهار نظر برخی از مورخان و سیاحان خارجی که از این محل بازدید کرده اند اشاره کرد و گفت:یکی از این سیاحان که شاردن نام داشته در سال 1059 هجری شمسی از جاده عبور کرده و بنابر آنچه در سفرنامه خود نگاشته عنوان کرده که کوه مذکور سخت ترین و خطر ناکترین کوهی است که در ایران وجود دارد و جاده ای سنگ فرش شده  که عرض آن بیش از چهار قدم است, تنها مسیر عبوری می باشد.

همچنین وی اذعان داشته که در قله این کوه سه آب انبار وجود دارد که به دلیل خشکسالی فاقد آب می باشند.

سپهر در ادامه سخنانش خواستار توجه کارشناسان میراث فرهنگی نسبت به شناسایی این مسیر ارتباطی قدیمی شد و گفت:دو سال پیش اعضای انجمن میراث فرهنگی جهرم در خواست کتبی خود را مبنی بر شناسایی و حتی ثبت این اثر تاریخی به مسئولان میراث فرهنگی ارایه کردند اما متاسفانه تاکنون پاسخی از سوی آنها دریافت نشده است.

وی اظهار داشت: شهرستان جهرم یکی از شهرستان های تاریخی فارس است که آثار ثبت شده آن در فهرست ملی به بیش از 50 اثر می رسد.

سپهر با اشاره به اینکه جا دارد مسئولان فرهنگی استان نسبت به حفاظت و تعیین حریم این آثار اقدامات لازم را انجام دهند ادامه داد: متاسفانه برخی از این آثار تاریخی  وضعیت مناسبی از نظر حفاظت برخوردار نیستند و برخی نیز در آستانه نابودی کامل به سر می برند .

وی در ادامه خواستار توجه بیشتر مسئولان استانی و همچنین مدیران و مسئولان این شهرستان نسبت به شناسایی و ثبت آثار تاریخی ناشناخته در جهرم شد.

سفرنامه های ترویست های خارجی به جهرم

شاردن می نویسد: «روز 29 فوریه ( مطابق 1051 شمسی) مقدرا سه فرسنگ در کوهی به نام آجودوک ( که این نام کاملا تحریف شده و معلوم نیست در اصل چه بوده است) و یا کوهی به نام جهرم اشتهار داشت عبور کردم. این کوه سخت ترین و خطر ناکترین کوهی است که من در ایران دیده ام.زیرا انسان مجبور است از پرتگاه هایی بگذرد که عرض جاده آن بیش از چهار قدم نبوده و هیچگونه حائل و جان پناهی نیز برای جلوگیری از سقوط جز بعضی دیوار های سنگی که آن هم فقط دو پا ارتفاع دارد وجود ندارد و این خود نیز مانع از آن نیست که انسان با نگاه کردن به پایین از ترس بر خود بلرزد.

در قله ی کوه سه آب انبار است که اغلب اوقات فاقد آب و خشک است. پائین آمدن از کوه تا رسیدن به جاده نیز بسیار مشکل و سخت ترین راهی ست که من در طول عمر خود دیده ام. زیرا سراسر جاده پر از سنگ های بزرگ و صخره هایی است که اسب به زحمت امکان قدم بر داشتن را دارد.منازل بین راه این کوه نیز از تمام منازل کوهستانی دیگر بدتر است زیرا در کاروانسرای آن نه آدمی پیدا می شود نه گیاهی».

تاورنیه Tavernier می نویسد: «روز بیست و چهارم مارس 1665 ( مطابق 1043 شمسی) بعد از نصف شب فورا به راه افتادیم و پس از یک ساعت طی طریق به دامنه کوه جهرم رسیدیم که بایستی از آن بالا رفت. اگرچه این کوه بسیار مرتفع و ممتد است اما پایین رفتن از آن خطرناکترین اعمالی بود که من در تمام مسافرت های خود کرده ام.

خاصه در آن موقع که مهتاب نبود و تاریکی بیشتر موجب مخاطره می گردید.پس از رسیدن به قله کوه و پیمودن هفتصد هشتصد قدم بایستی از راه سخت خطرناک دیگری که از کنار پرتگاهی می گذشت فرود آئیم.

در این قسمت پل غریب حیرت انگیزی بنا شده که فقط دارای یک چشمه می باشد ( این پل را امروز به نام پل آبدان و یا پل شاه عباسی می خوانند) و قله کوهی را به کوه دیگر مرتبط می سازد.

از تهوری که در معماری آن به کار رفته عقل حیران می شود. این پل تاریخی یکی از شاهکارهای صنایع معماری است که از امام قلی خان ( امام قلی خان پسر اله وردیخان مدتها در زمان شاه عباس والی فارس بوده است .

اغلب کاروانسراها و آب انبار هایی که امروز به نام شاه عباس معروف است از بنا های این والی خدمتگزار است). برای تسهیل کارخانجات و رفاه تجار بنا کرده است.

پس از پایین آمدن از این کوه , از کوه دیگری نیز باید گذشت که صعور و نزول از آنها نیز به همان سختی و دشواری کوه اول است. در روی قله ی یکی از کوه ها آب انبار بزرگی بنا شده که با وجود کمال عظمت در اواخر تابستان آبش تمام می شود».

ژان آلبرد ماندلسلو Jean Albert de Mandelslo می نویسد: « روز هفتم فوریه 1638 ( مطابق 1016 شمسی) مسافت ده لیو ( 40 کیلومتر) پیموده در شهر کوچکی به نام جهرم که در میان جنگلی از نخل قرار داشت مسکن گرفتم. سخت ترین روز هایی که من در تمام زندگیم گذرانیده ام همان پنج روزی بود که از آن تاریخ به بعد بر من گذشت. زیرا در هشتم فوریه بیش از پنج کیلومتر نتوانستم طی کنم آن هم در جاده ای که از بد ترین راه های دنیاست.

من نمی دانم قبل از آنکه امام قلی خان با آن هزینه غیر قابل تصور اقدام به تعمیر آن بکند, چگونه از این راه عبور و مرور می کرده اند؟ معهذا هنوز هم به اشکال می توان این جاده را پیمود زیرا راهی است بس مشکل و سنگلاخ و تنگ و باریک , یکطرف آن کوهی پله مانند و مرتفع قرار گرفته که سر به آسمان کشیده و در سمت دیگر آن پرتگاه های مخوفی است که با کوچکترین حادثه ای , به قیمت جان انسان تمام می شود و این موضوع کرارا اتفاق افتاده است».